Mở rộng góc nhìn nghề nghiệp cho sinh viên ISME@NEU trong thời đại số

Sáng ngày 22/10/2026, Viện Đào tạo Quốc tế – Đại học Kinh tế Quốc dân (ISME@NEU) tổ chức buổi Guest Speaker với chủ đề “Career Journey & Lessons in the Digital Era”, với sự tham gia chia sẻ của ông Vũ Xuân Hiếu – Phó Chủ tịch Táo Khởi nghiệp, nguyên Phó Giám đốc Visi – Vườn ươm Khởi nghiệp Đại học Quốc gia Hà Nội và Quản lý dự án tại Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Quốc gia (NSSC). Chương trình mang đến cơ hội để sinh viên tiếp cận những góc nhìn thực tiễn về hành trình phát triển sự nghiệp, kinh nghiệm khởi nghiệp và những yêu cầu đặt ra đối với người trẻ trong bối cảnh chuyển đổi số.

Với cách tiếp cận kết hợp giữa tư duy kinh tế ứng dụng, quản trị nguồn lực và trải nghiệm cá nhân, chương trình đặt ra một câu hỏi gần gũi nhưng có ý nghĩa đối với mỗi sinh viên: Chúng ta đang thực sự đầu tư thời gian, năng lực và cơ hội của mình vào điều gì?

Từ những trải nghiệm đầu tiên đến bài toán định vị bản thân

Thay vì bắt đầu bằng những lý thuyết nghề nghiệp trừu tượng, chương trình hướng sinh viên nhìn lại chính những trải nghiệm mình đang có. Tham gia một dự án khởi nghiệp, đi làm thêm, thực tập tại doanh nghiệp hay thử sức với kinh doanh trực tuyến đều có thể trở thành những bước khởi đầu cho hành trình phát triển nghề nghiệp.

Ông Vũ Xuân Hiếu chia sẻ và giải đáp cho sinh viên về quy trình khởi nghiệp

Mỗi lựa chọn mang đến một môi trường học hỏi khác nhau. Nếu khởi nghiệp tạo điều kiện để người trẻ làm quen với sự đa nhiệm, tính linh hoạt và những rủi ro trong quá trình triển khai ý tưởng, thì công việc thực tập giúp sinh viên tiếp cận văn hóa doanh nghiệp, quy trình làm việc và kỹ năng giao tiếp chuyên nghiệp. Trong khi đó, kinh doanh trực tuyến đặt ra những yêu cầu cụ thể về quản lý vốn, tìm kiếm nguồn hàng, tiếp cận khách hàng và chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh.

Từ những trải nghiệm đó, ông Vũ Xuân Hiếu gợi mở ba câu hỏi để sinh viên tự đánh giá hành trình của mình: Vì sao lựa chọn công việc hiện tại? Bài học thực chất nhất đã tích lũy được là gì? Và trải nghiệm hôm nay sẽ đóng góp như thế nào cho mục tiêu nghề nghiệp trong một đến hai năm tới?

Cách tiếp cận này nhấn mạnh rằng giá trị của một trải nghiệm nằm ở nơi năng lực được hình thành và khả năng vận dụng bài học vào những chặng đường tiếp theo.

Chi phí cơ hội: Cái giá ẩn sau mỗi lựa chọn

Một trong những nội dung trọng tâm của buổi chia sẻ là tư duy về chi phí cơ hội (Opportunity Cost) – giá trị của phương án tốt nhất mà một người phải từ bỏ khi quyết định lựa chọn một phương án khác.

Với sinh viên, khái niệm này không chỉ xuất hiện trong các bài học kinh tế mà còn hiện diện trong những quyết định thường ngày. Hai giờ dành cho mạng xã hội cũng là hai giờ không được sử dụng để rèn luyện chuyên môn, học một kỹ năng mới hay phát triển một dự án cá nhân. Việc duy trì một công việc quen thuộc nhưng ít cơ hội học hỏi cũng có thể khiến người trẻ bỏ lỡ những trải nghiệm giúp mở rộng năng lực và giới hạn của bản thân.

Sinh viên chia sẻ về những chi phí cơ hội thường gặp phải trong việc tự khởi nghiệp

Điểm đáng chú ý là những đánh đổi này thường không tạo ra hệ quả tức thời. Một ngày trì hoãn có thể không làm thay đổi điều gì đáng kể, nhưng nhiều lựa chọn tương tự lặp lại trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến lượng kiến thức tích lũy, kinh nghiệm thực tế và những cơ hội nghề nghiệp mà một người có thể tiếp cận.

Từ đó, vấn đề được đặt ra là giá trị của thời gian trong từng giai đoạn của cuộc đời. Tuổi trẻ có thể là thời điểm thuận lợi để thử nghiệm, học hỏi và điều chỉnh định hướng khi những cam kết dài hạn chưa quá lớn. Thất bại trong một dự án nhỏ, một lần thử sức chưa thành công hay một quyết định chưa phù hợp vẫn có thể trở thành dữ liệu quý giá cho những lựa chọn sau này.

Tự chủ tài chính bắt đầu từ những quyết định nhỏ

Một nghịch lý của tuổi trẻ là giai đoạn có nhiều cơ hội học hỏi và tích lũy kỹ năng, nhưng không phải sinh viên nào cũng được trang bị đầy đủ kiến thức quản trị tiền bạc trước khi bước vào thị trường lao động.

Để giúp sinh viên tiếp cận vấn đề một cách thực tế, bốn trụ cột của tài chính cá nhân được đặt ra gồm: kiếm tiền, giữ tiền, tiêu tiền và tái đầu tư.

Đặc biệt, chương trình đưa ra một tình huống giả định mang tên “Survival Run” – thử thách người tham gia sử dụng khoản tiết kiệm cho các dự án học tập hoặc thử nghiệm kinh doanh, sau đó tự xây dựng phương án chi tiêu để duy trì cuộc sống đến tháng tiếp theo. Tình huống này đặt sinh viên trước những câu hỏi cụ thể về giới hạn ngân sách, khả năng kiểm soát chi tiêu và trách nhiệm đối với các quyết định tài chính.

Các kinh nghiệm khởi nghiệp cá nhân của sinh viên

Các sinh viên giao lưu với diễn giả trao đổi về những câu chuyện khởi nghiệp của bản thân

Đáng chú ý, phần giao lưu còn tạo cơ hội để sinh viên chia sẻ về những dự án khởi nghiệp cá nhân đang theo đuổi hoặc từng có cơ hội trải nghiệm. Có bạn chia sẻ về khó khăn trong quản lý thời gian và tài chính trong giai đoạn đầu, dẫn đến phá sản. Ngược lại, cũng có những bạn đạt được thành tựu ban đầu từ việc kinh doanh và lấy được lợi nhuận đáng kể. 

Cho dù theo hướng nào, những ý tưởng ban đầu đến trong quá trình tìm kiếm cơ hội triển khai, các câu chuyện thực tế mở ra góc nhìn đa chiều về tinh thần khởi nghiệp của người trẻ, đồng thời cho thấy mỗi dự án đều là một hành trình học hỏi, thử nghiệm và trưởng thành. Thông qua việc nhìn lại lý do lựa chọn, những bài học tích lũy và mục tiêu phát triển trong thời gian tới, sinh viên có dịp đánh giá rõ hơn giá trị của những trải nghiệm mình đang có, nhận diện những năng lực cần tiếp tục hoàn thiện và chủ động định hướng bước đi tiếp theo trên hành trình nghề nghiệp.

Làm gì cũng được, miễn là học được điều có giá trị

Toàn cảnh buổi guest speaker

Khép lại nội dung bài giảng là thông điệp về tinh thần trải nghiệm và chủ động phát triển bản thân. Khởi nghiệp, kinh doanh trực tuyến hay bắt đầu từ một vị trí thực tập đều có thể là những con đường đáng giá, miễn là người trẻ biết nhìn lại trải nghiệm, xác định bài học thực chất và đánh giá xem mình có muốn tiếp tục nỗ lực trên con đường đã chọn hay không.

Quan điểm này mở rộng cách nhìn về thành công ở giai đoạn đầu sự nghiệp. Không phải mọi trải nghiệm đều mang lại kết quả ngay lập tức, cũng không phải mọi lựa chọn ban đầu đều cần trở thành con đường gắn bó lâu dài. Điều quan trọng là mỗi trải nghiệm cần giúp người trẻ hiểu rõ hơn về năng lực, sở thích, giới hạn và những giá trị mà mình theo đuổi.

Thông điệp cuối cùng của chương trình cũng hướng đến tinh thần chia sẻ và tiếp nối: những bài học được tích lũy từ trải nghiệm cá nhân có thể trở thành nguồn tham khảo hữu ích cho thế hệ sau. Khi người trẻ chủ động thử sức, rút kinh nghiệm và chia sẻ những gì mình đã học được, giá trị của một trải nghiệm không dừng lại ở cá nhân mà còn có thể lan tỏa đến cộng đồng.